Thách Thức Của Ngành Ô Tô Trung Quốc Khi Đối Đầu Với Nhật Bản và Hàn Quốc

Thống Kê Khiếu Nại Tăng Vọt Trong Quý Hai

Ngày 6/7/2026, nền tảng tiếp nhận khiếu nại chất lượng xe Chezhiwang đã công bố một báo cáo quan trọng. Trong ba tháng qua, họ đã ghi nhận 78.103 khiếu nại hợp lệ, cho thấy mức tăng 58,3% so với quý trước, và tăng 83,4% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là những con số báo động, cho thấy rằng ngành ô tô Trung Quốc cần phải xem xét lại chiến lược của mình. Trong lũy kế nửa đầu năm, tổng số khiếu nại đã vượt quá 120.000, với tháng 6 ghi nhận riêng lẻ 30.561 khiếu nại.

Phân tích cho thấy các vấn đề chủ yếu tập trung vào công nghệ mới. Đặc biệt, sự cố về pin động lực lần đầu tiên lọt vào 20 hạng mục bị khiếu nại nhiều nhất, đứng ở vị trí thứ sáu. Lỗi nâng cấp hệ thống qua mạng là nguyên nhân hàng đầu của các khiếu nại dịch vụ, trong khi đó, nhiều khiếu nại còn chỉ ra rằng sản phẩm không đúng như quảng cáo, chủ yếu liên quan đến các tính năng hỗ trợ lái.

Vấn Đề Cụ Thể Liên Quan Đến Pin

Sự gia tăng trong các khiếu nại về pin gần như chủ yếu đến từ các mẫu xe GAC Aion. Kể từ đầu năm 2026, các xe phục vụ vận tải đã sử dụng pin lithium sắt phosphate 177Ah của CALB bị mắc lỗi phồng lên, rò rỉ dung dịch điện phân và giảm điện trở cách điện. Nhiều xe gặp sự cố đã mất điện đột ngột trong lúc đang chạy, với quãng đường lăn bánh chủ yếu nằm trong khoảng 150.000 đến 250.000 km.

Vào ngày 18/7, GAC Aion đã phát đi thông cáo xin lỗi và kéo dài thời gian bảo hành pin cho các mẫu xe liên quan lên 8 năm hoặc 300.000 km, kèm theo chương trình kiểm tra và sửa chữa miễn phí. Riêng trong khoảng thời gian từ ngày 1 đến 18/7, Chezhiwang đã ghi nhận 182 khiếu nại liên quan đến pin từ một thương hiệu xe cụ thể.

Sự Tăng Trưởng Của Các Đợt Triệu Hồi

Ngày 3/7/2026, nền tảng này cũng công bố một báo cáo triệu hồi trong nửa đầu năm, với lượng xe bị triệu hồi thuộc các thương hiệu nội địa Trung Quốc đã đạt 308.431 xe, đánh dấu mức tăng khổng lồ 681,2% so với cùng kỳ năm trước. Con số này không chỉ là sự cộng gộp từ nhiều đợt nhỏ, mà chủ yếu đến từ một đợt triệu hồi lớn của NIO khi phải triệu hồi 246.229 xe vì lỗi phần mềm khiến màn hình bị đen.

Đặt trong một bối cảnh rộng hơn, ngày 24/7/2026, Tổng cục Quản lý Giám sát Thị trường Nhà nước Trung Quốc thông báo về đợt triệu hồi 33.473 xe X9 của XPeng vừa được sản xuất từ tháng 8/2023 đến tháng 8/2025, bắt đầu từ ngày 28/8, do sự không ổn định trong công nghệ chế tạo ảnh hưởng đến khả năng giảm xóc phía trước và gây rò rỉ khí trong điều kiện thời tiết ẩm mua. Theo thống kê, đợt triệu hồi này phủ gần 60% tổng số xe đã giao dịch.

Trong nửa đầu năm, đã có tổng cộng 50 thông báo triệu hồi từ 26 thương hiệu với khoảng 1,65 triệu xe bị ảnh hưởng, trong đó các triệu hồi liên quan đến pin cũng gia tăng rõ rệt so với cùng kỳ năm 2025.

Nguyên Nhân Tăng Tốc Đưa Sản Phẩm Ra Thị Trường

Báo chí Trung Quốc chỉ ra rằng một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này là việc rút ngắn thời gian nghiên cứu và phát triển mẫu xe từ 36 tháng xuống còn 18 tháng. Thời gian kiểm thử phần mềm ở một số nơi thậm chí giảm từ 4 tháng xuống còn 2 tuần. Còn thời gian kiểm chứng độ tin cậy lâu dài của pin, vốn đòi hỏi từ 18 đến 24 tháng, giờ cũng được nén xuống còn hơn 12 tháng hoặc thậm chí ngắn hơn.

Một kỹ sư lái thử đã chia sẻ rằng việc loại bỏ các bước kiểm nghiệm cần thiết để tăng tốc ra mắt sản phẩm là điều mà ai cũng biết. Cụ thể, ông từng gặp một tình huống mà phiên bản phần mềm tồn tại nguy cơ phanh trễ vẫn được tung ra thị trường, dẫn đến tai nạn va chạm gia tăng, và điều này đã khiến ông từ chức.

Ông Trương Chiêu Hổ, Phó tổng giám đốc cấp cao Chezhiwang, miêu tả thực tế rằng việc sản xuất xe gấp rút đã dẫn đến tình trạng bỏ qua quá trình kiểm tra chất lượng và kiểm nghiệm, cuối cùng người tiêu dùng là người phải gánh chịu hậu quả. Trong khi đó, Chủ tịch danh dự Hội Kỹ thuật Ô tô Trung Quốc, ông Phó Vu Vũ, đã đặt ra câu hỏi rằng trong số 500 mẫu xe mới ra mắt, có bao nhiêu mẫu thực sự tuân thủ đầy đủ quy trình phát triển hệ thống hóa cần thiết.

Áp lực về tài chính cũng là một yếu tố quan trọng. Theo dữ liệu từ Hiệp hội Xe du lịch Trung Quốc, trong năm tháng đầu năm 2026, biên lợi nhuận toàn ngành ô tô trong nước chỉ đạt 3,4%, trong khi khâu sản xuất xe nguyên chiếc thậm chí chỉ đạt 1,5%. Mỗi chiếc xe bán ra với giá khoảng 200.000 nhân dân tệ chỉ để lại cho nhà máy khoảng 3.000 nhân dân tệ lợi nhuận.

Can Thiệp Từ Cơ Quan Quản Lý

Ngày 29/5/2026, một cơ quan thuộc Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc đã ra thông báo yêu cầu rà soát toàn diện nguy cơ an toàn đối với xe năng lượng mới, yêu cầu tất cả các hãng xe và doanh nghiệp sản xuất pin tiến hành tự kiểm tra và báo cáo trước ngày 1/8/2026. Khu vực rà soát bao gồm năm lĩnh vực, trong đó an toàn của chức năng lái thông minh lần đầu tiên được đưa vào giám sát trọng điểm.

Ngày 17/7, bộ này đã tổ chức cuộc họp với các hãng xe chính, yêu cầu họ phải ngăn chặn cạnh tranh không lành mạnh và duy trì tiêu chuẩn chất lượng an toàn tối thiểu trong sản xuất. Đoàn kiểm tra sau đó đã làm việc trực tiếp tại các công ty GAC Aion và XPeng.

Cuối cùng, vào tháng 3/2026, Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin phối hợp với Tổng cục Quản lý Giám sát Thị trường ban hành các quy định mới về việc nâng cấp qua mạng, cấm các nâng cấp bị ép buộc và việc khóa tính năng sau khi bán. Tiêu chuẩn bắt buộc đầu tiên dành cho hệ thống hỗ trợ lái cấp L2 sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.

Danh tiếng của các mẫu xe Nhật Bản và Hàn Quốc được xây dựng dựa trên độ bền qua nhiều năm và hàng trăm nghìn km đã lưu hành, chứ không phải chỉ dựa vào tính năng vào thời điểm giao xe. Nhiều mẫu xe Trung Quốc gặp phải các khiếu nại nhiều nhất trong nửa đầu năm nay đều tập trung vào các vấn đề liên quan đến pin, phần mềm và hỗ trợ lái – những bộ phận thường không bộc lộ vấn đề ngay lập tức mà cần một khoảng thời gian đủ dài để người tiêu dùng trải nghiệm.

Khi những chiếc xe này được đưa ra thị trường tại các nước đang phát triển như Việt Nam, sẽ cần một số năm để thấy rõ chất lượng và độ bền thực sự của chúng.