Sự Thay Đổi Đột Phá Trong Lối Sống Của Người Dùng Xe Điện Tại Trung Quốc

Theo thông tin từ Cơ quan Năng lượng Quốc gia Trung Quốc (NEA), tính đến quý I năm 2026, nước này đã có hơn 21 triệu trạm sạc xe điện, đánh dấu sự tăng trưởng khoảng 50% so với cùng kỳ năm trước. Hệ thống trạm sạc này gần như bao phủ toàn bộ các vị trí dừng chân trên các tuyến cao tốc.

Trong khi nhiều quốc gia vẫn phải đối diện với vấn đề về cơ sở hạ tầng sạc cho xe điện, Trung Quốc lại đang chuyển mình sang một giai đoạn mới, nơi mà các trạm sạc không chỉ phục vụ mục đích di chuyển mà còn định hình lại cách thức du lịch và nghỉ ngơi của người dân.

Du Lịch Bằng Xe Điện

Có sự chuyển biến đáng kể trong nhận thức của giới trẻ Trung Quốc về xe điện. Họ không còn xem các mẫu SUV điện như là phương tiện di chuyển đơn thuần, mà là những căn hộ di động, nơi có thể nghỉ ngơi, nấu ăn và làm việc mà không cần phải thuê khách sạn.

Chuyện này bắt đầu từ câu chuyện của Junya Zhen và Jie Cui, hai cựu giáo viên ở tỉnh Hà Bắc. Năm 2023, họ quyết định từ bỏ công việc để khám phá Trung Quốc bằng chiếc Wey Lanshan, một mẫu SUV hybrid của Great Wall Motor.

Họ livestream các cuộc hành trình của mình trên Douyin và Xiaohongshu, và nhờ vào khả năng gập phẳng hàng ghế sau để tạo thành một chiếc giường, họ có thể nấu ăn và nghỉ ngơi ngay trong xe. Những buổi tối, họ thường dừng lại ở những nơi đẹp như Vân Nam hay Tây Tạng để tiếp tục phát sóng và chia sẻ cuộc sống của mình với hơn nửa triệu người theo dõi.

Nếu như trước đây, việc ngủ trong ô tô thường gắn liền với những tình huống không vui, thì giờ đây, nó đã trở thành lựa chọn chủ động của nhiều người. Theo báo cáo từ Bloomberg, “car camping” (cắm trại bằng ô tô) đang trở thành một nền kinh tế trị giá hàng chục tỷ USD tại Trung Quốc.

Xu hướng này đang hình thành từ ba yếu tố chính: một hệ thống sạc lớn mạnh, sự cạnh tranh của ngành xe điện và nhu cầu tiết kiệm chi phí trong bối cảnh kinh tế hiện nay.

Báo cáo Global EV Outlook 2026 của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết Trung Quốc hiện sở hữu hơn 65% tổng số trạm sạc công cộng trên toàn cầu. Đặc biệt, hơn 98% khu dịch vụ trên các tuyến cao tốc cũng đã có điểm sạc, tạo điều kiện cho xe điện thực hiện những chuyến đi dài mà không lo hết pin.

Hệ thống này đã mở ra một lối sống mới, nơi mà gia đình có thể dừng lại tại các trạm sạc để qua đêm, không cần phải tìm kiếm khách sạn. Thiết kế xe điện cũng đang có sự thay đổi, khi các nhà sản xuất không còn chỉ tập trung vào quãng đường di chuyển, mà còn bắt đầu cung cấp các trải nghiệm sống cho người tiêu dùng.

Từ năm 2022, nhiều hãng xe như XPeng, Li Auto, BYD hay Great Wall Motor đã cho ra mắt những tính năng hỗ trợ cho việc cắm trại. Chẳng hạn, hàng ghế sau có khả năng gập phẳng để tạo thành giường ngủ, hoặc có thể duy trì nhiệt độ lý tưởng suốt đêm nhờ vào bộ pin dung lượng lớn. Xe còn có khả năng cấp điện cho các thiết bị khác nhờ vào công nghệ V2L (Vehicle-to-Load).

Có những nhà sản xuất thậm chí phát triển chế độ “Sleep Mode” để tạo bầu không khí dễ chịu cho người dùng. Điều này phản ánh sự thay đổi trong nhu cầu của người tiêu dùng mà không chỉ giới hạn ở những chuyến đi xa mà còn cho cả những lúc thư giãn sau giờ làm.

Các gia đình ở Trung Quốc, trong bối cảnh nhiều người sống chung, đã bắt đầu chuyển dịch nhận thức về việc sử dụng ô tô như một không gian riêng tư. Đại dịch Covid-19 càng làm gia tăng nhu cầu này khi các đợt phong tỏa kéo dài đã làm cho những chuyến đi du lịch quốc tế gần như không thể thực hiện.

Khi người dân dần quen với việc tận hưởng cuộc sống ngoài trời, nhu cầu về những chiếc xe điện có thể ngủ qua đêm cũng gia tăng. Xu hướng này cũng bị thúc đẩy bởi tình hình kinh tế, khi nhiều gia đình tìm cách tiết kiệm chi phí cho các chuyến đi trong bối cảnh thị trường bất động sản suy giảm.

Báo cáo cho thấy, trong kỳ nghỉ Quốc tế Lao động năm 2026, số lượng chuyến đi nội địa đã tăng 3,6%, nhưng tổng chi tiêu chỉ tăng 2,9%, chứng tỏ người dân đang thắt chặt chi tiêu.

Hệ Sinh Thái Tiêu Dùng Mới

Không chỉ ngành ô tô được hưởng lợi từ xu hướng này, mà còn hình thành một hệ sinh thái tiêu dùng mới. Theo iiMedia Research, thị trường cắm trại ở Trung Quốc dự kiến đạt khoảng 72 tỷ USD vào năm 2030.

Trên các nền tảng thương mại điện tử, hàng nghìn sản phẩm phục vụ cho “car camping” đang được tiêu thụ mạnh, từ đệm hơi cho xe, rèm che, bàn gắn vô-lăng đến lều nối xe và bộ bếp dã ngoại. Một mẫu đệm ngủ giá chỉ 109 nhân dân tệ đã bán được hơn 600.000 chiếc trên JD.com.

Doanh nhân Dan Deng, người sáng lập thương hiệu chuyên cung cấp đệm cho xe, thông báo doanh thu công ty đã đạt tới 10 triệu USD mỗi năm và được dự báo sẽ tiếp tục tăng. Nhu cầu không chỉ giới hạn cho những người cắm trại, mà mở rộng ra những người thường xuyên ngủ trưa hoặc nghỉ ngơi trên xe trong những chuyến công tác.

Sự lan tỏa của xu hướng này được tăng cường bởi mạng xã hội, nơi các video cắm trại bằng ô tô trên Douyin đã thu hút hơn 9,2 tỷ lượt xem. Điều này đã tạo ra một cộng đồng đông đảo và liên tục phát triển.

Tuy nhiên, không phải không có những thách thức. Một số địa phương ghi nhận tình trạng người camping chiếm dụng bãi đỗ xe công cộng hay nấu ăn trong công viên. Nhiều thành phố như Thâm Quyến và Bắc Hải đang thắt chặt quy định về đỗ xe qua đêm.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý không phải là số tiền mà người Trung Quốc tiết kiệm được từ khách sạn, mà ở cách mà ngành xe điện đang mở rộng khái niệm về ô tô trong cuộc sống. Khi hạ tầng sạc ngày càng hoàn thiện và công nghệ pin ngày càng phát triển, câu hỏi hiện tại không còn chỉ là công suất động cơ hay quãng đường di chuyển, mà là chiếc xe có thể phục vụ cuộc sống hàng ngày đến mức nào.

Nếu smartphone được xem như một “chiếc máy tính bỏ túi”, thì tại Trung Quốc, SUV điện đang dần biến thành “căn hộ di động”. Đó có thể là một trong những xu hướng phát triển mạnh mẽ nhất trong ngành ô tô trong thập kỷ tới, khi giá trị của chiếc xe không chỉ nằm ở việc di chuyển mà còn ở việc tạo ra trải nghiệm sống thú vị trong hành trình.

*Nguồn: Chinadaily, IEA, CNEVPost*