Ngành Ô Tô Thái Lan Đối Diện Khó Khăn Khi Giá Xe Điện Đổ Bộ Thị Trường

Cuộc cạnh tranh không ngừng nghỉ trên thị trường giá rẻ

Thị trường ô tô Thái Lan đang chứng kiến sự bùng nổ của các thương hiệu ô tô Trung Quốc, nhất là sự xuất hiện của BYD với mức giảm giá đáng kinh ngạc. Đặc biệt, mẫu xe BYD Seal đã giảm giá tới 38% và hãng cam kết hoàn tiền cho khách hàng nếu giá xe tiếp tục giảm. Không chỉ dừng tại đó, SAIC cũng đã giảm giá 27% cho mẫu MG4. Các mẫu xe khác từ các thương hiệu Trung Quốc ngay từ đầu đã được quảng bá với mức giá ưu đãi để thu hút người tiêu dùng.

Trước đó, BYD đã từng giảm giá tới 340.000 baht cho mỗi chiếc xe và gây ra cuộc điều tra từ Cơ quan Bảo vệ Người tiêu dùng Thái Lan sau khi nhận được khiếu nại từ những khách hàng đã mua xe trước đó. Một khách hàng đã mua xe vào năm 2022 đã chứng kiến mức giá của mẫu xe mình mua giảm hơn 400.000 baht chỉ trong thời gian ngắn.

Theo các chuyên gia, sự gia tăng doanh số vào cuối năm 2025 không phản ánh nhu cầu thực sự của thị trường, mà chủ yếu xuất phát từ việc các đại lý muốn giải phóng hàng tồn kho và đạt mục tiêu sản xuất gắn với các chính sách ưu đãi. Nhiều đại lý thậm chí đã bán xe với giá hòa vốn hoặc lỗ để duy trì sản lượng, trong khi đó, người tiêu dùng lại do dự không muốn mua sắm vì lo sợ giá sẽ còn giảm hơn nữa.

Khó khăn từ giá trị xe cũ và hạn chế vay vốn

Sự giảm giá đột ngột đã ảnh hưởng mạnh mẽ đến giá trị xe cũ, làm nảy sinh những vấn đề nghiêm trọng trên diện rộng.

Ông Thee Permphongphan, Phó chủ tịch cấp cao của Mazda Sales Thái Lan, đã chỉ ra rằng một chiếc xe mới có giá 1 triệu baht có thể bị mất tới 200.000 baht giá trị, điều này đã làm cho giá xe cũ thấp hơn cả giá xe mới đang giảm. Khi giá trị của xe cũ giảm nhanh hơn mức trả nợ, tài sản bảo đảm cho khoản vay mua xe không còn đủ giá trị. Điều này dẫn đến ngân hàng và các công ty tài chính siết chặt điều kiện cho vay. Nợ hộ gia đình tại Thái Lan đã vượt quá 90% GDP, và theo Krungsri Research, tỷ lệ từ chối hồ sơ vay mua xe mới đã gia tăng mạnh trong năm 2025 và tiếp tục sang năm 2026. Ở thời điểm căng thẳng nhất, cuối năm 2024, theo ông Thawatchai Jungsanguanpornsuk, Giám đốc điều hành Phra Nakhon Automobile, các tổ chức tài chính đã từ chối 70% hồ sơ vay mua xe bán tải do tỷ lệ nợ xấu gia tăng.

Sự thay đổi này không chỉ ảnh hưởng đến những ai muốn mua xe mới, mà còn tác động đến những người cần vay tiền để mua xe xăng thông thường, vì các ngân hàng đang siết chặt trên toàn bộ lĩnh vực tín dụng tiêu dùng.

Theo Nikkei Asia vào ngày 11/3/2026, số lượng đại lý xe cũ tại Thái Lan đang ngày càng gia tăng tình trạng phá sản, do hộ gia đình gặp khó khăn trong việc vay mượn và trả nợ, tạo ra vòng luẩn quẩn làm giảm giá xe cũ thêm.

Sản lượng ô tô giảm thấp nhất trong 5 năm qua

Vào ngày 25/5/2026, Reuters đã thông báo rằng sản lượng ô tô Thái Lan trong tháng 4 đã giảm xuống mức thấp nhất trong 5 năm trở lại đây. Nguyên nhân được cho là do ba yếu tố chính: sự thắt chặt tín dụng dẫn đến nhu cầu nội địa giảm, khoảng trống giữa việc giảm sản xuất xe xăng và chưa kịp gia tăng sản xuất xe điện, và tốc độ phát triển nhanh chóng của các hãng ô tô Trung Quốc khiến nhiều nhà máy nội địa chậm chạp trong việc chuyển đổi.

Để có cái nhìn rõ hơn, ngành ô tô Thái Lan đã đạt đỉnh sản xuất 2,45 triệu xe vào năm 2013. Tuy nhiên, theo dự đoán của Câu lạc bộ Công nghiệp Ô tô Thái Lan, sản lượng năm 2026 chỉ còn khoảng 1,5 triệu xe.

Các doanh nghiệp nhỏ đang đứng trước nguy cơ

Bản tin của Reuters cũng đã nhấn mạnh đến nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ trong chuỗi cung ứng ô tô Thái Lan, đây là các đơn vị đang đứng trước nguy cơ phá sản cao nếu không có sự hỗ trợ từ chính phủ trong chuyển đổi mô hình kinh doanh.

Điều này phần lớn xuất phát từ đặc điểm kỹ thuật của xe điện, khi xe điện có số lượng linh kiện ít hơn xe sử dụng động cơ đốt trong. Nhiều nhà cung cấp trong nước từng cung cấp linh kiện cho động cơ xăng giờ đây lại không có đơn hàng thay thế trong chuỗi cung ứng mới.

Thái Lan đã mất 50 năm để xây dựng một hệ sinh thái cung ứng ô tô đủ mạnh để trở thành trung tâm xuất khẩu lớn nhất Đông Nam Á. Tuy nhiên, hệ sinh thái này lại không nằm trong bảng cân đối của bất kỳ nhà sản xuất ô tô nước ngoài nào.

Rủi ro khi chính sách hỗ trợ hết hạn

Chính sách EV3.5 của Thái Lan kéo dài từ năm 2024 đến 2027, sẽ mang đến ưu đãi thuế và trợ cấp cho các nhà sản xuất, nhưng điều này chỉ diễn ra nếu họ cam kết đầu tư vào các nhà máy lắp ráp xe điện tại địa phương, với tiêu chí là tỷ lệ nội địa hóa tăng dần qua các năm. Nếu không đạt yêu cầu, các hãng sẽ phải hoàn trả phần trợ cấp đã nhận.

Ông Suwat Supakandechakul, tân Chủ tịch Câu lạc bộ Công nghiệp Ô tô của Thái Lan, cảnh báo về những rủi ro xảy ra sau khi chương trình này kết thúc. Ông cho biết nhiều hãng Trung Quốc hiện nay đang gia tăng nhập khẩu xe từ quê nhà và có thể tiếp tục làm như vậy sau năm 2027, do chi phí hoạt động tại Thái Lan có thể cao hơn so với việc nhập khẩu xe với mức thuế 0% theo Hiệp định Thương mại Tự do ASEAN – Trung Quốc. Một khi không còn ưu đãi, các hãng có thể lựa chọn nhập khẩu thay vì sản xuất trong nước.

Câu chuyện của Neta là ví dụ điển hình cho kịch bản xấu. Công ty mẹ đã phá sản, khoảng 25.000 chủ xe tại Thái Lan bị ảnh hưởng, với thời gian chờ đợi phụ tùng lên tới 10 tháng. Bộ Tài chính Thái Lan đã tuyên bố kiện đòi lại hơn 2 tỷ baht tiền trợ cấp và công ty này còn nợ 24.000 chiếc xe sản xuất bù nhưng chỉ mới sản xuất được 4.700 chiếc, đồng thời nợ các đại lý hơn 400 triệu baht, và mạng lưới đại lý đã giảm từ 66 điểm hồi tháng 3/2025 xuống còn khoảng 40 điểm.

Việt Nam cũng đang bước vào giai đoạn chuyển mình

Dựa theo số liệu hải quan, Việt Nam đang có những bước tiến bất ngờ. Tháng 1/2026, Việt Nam đã nhập 15.042 xe nguyên chiếc, tăng 110% so với cùng kỳ, trong đó Trung Quốc chiếm 6.661 xe, đạt 44,3%, lần đầu tiên vượt cả Indonesia và Thái Lan. Trong quý 1, lượng xe nhập từ Trung Quốc đạt 17.168 chiếc, tăng 73,3% so với cùng kỳ. Tổng lượng xe nguyên chiếc nhập về nửa đầu năm 2026 là 121.189 chiếc, tăng 18%.

Sự giảm giá của ô tô tại Việt Nam cũng đã bắt đầu. Từ tháng 5/2026, mẫu MG RX5 kho còn đời 2024 đã giảm khoảng 250 triệu đồng, trong khi MG HS giảm gần 200 triệu đồng. Đến giữa tháng 7, một số đại lý đã chào mức giảm tới 100 triệu đồng cho Haval Jolion, chủ yếu là các xe sản xuất năm 2025. Theo ước tính từ giới kinh doanh trong nước, nguồn cung hiện tại đang vượt xa cầu khoảng 200.000 xe.

Thái Lan đang phải đối mặt với chu kỳ khó khăn này với tỷ lệ sở hữu ô tô cao, nợ hộ gia đình lớn và một ngành công nghiệp phụ trợ phát triển mạnh. Trong khi đó, Việt Nam lại bước vào giai đoạn này với ba chỉ số đều thấp hơn. Tuy nhiên, cả hai quốc gia đều có những điểm tương đồng trong cấu trúc kinh tế, đặc biệt là chính sách ưu đãi đổi lấy đầu tư vào sản xuất và các lựa chọn nhập khẩu trong khu vực.