Máy Bay Điện: Tương Lai Của Hàng Không Châu Âu Năm 2030

“Máy bay chạy bằng năng lượng sạch không còn là một giấc mơ nữa”, Carlos López de la Osa, một nhà quản lý kỹ thuật tại Liên đoàn Giao thông và Môi trường châu Âu (T&E), chia sẻ. “Việc phát triển máy bay điện và hybrid là cực kỳ quan trọng nhằm hướng tới những chuyến bay ngắn hạn bền vững, đồng thời giảm thiểu sự phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu.”

25% Các Tuyến Bay Tại Châu Âu Dự Kiến Sử Dụng Máy Bay Điện

Các công ty khởi nghiệp tại châu Âu hiện đang gấp rút nghiên cứu và phát triển máy bay điện với tầm bay khoảng 500 km. Theo báo cáo của Cơ quan An toàn Hàng không Liên minh châu Âu (EASA), khoảng 25% số đường bay ở châu Âu sẽ có thể được phục vụ bằng máy bay điện.

Trong số những tuyến bay này có các tuyến nổi tiếng như London – Dublin, Athens – Santorini, Barcelona – Ibiza, Nice – Corsica và Rome – Sardinia.

Giữa lúc giá nhiên liệu trên thế giới gia tăng và phong trào chuyển mình sang xanh tại châu Âu đang diễn ra mạnh mẽ, Pháp đã quyết định cấm các chuyến bay nội địa ngắn nếu có thể di chuyển bằng tàu hỏa trong vòng chưa đến 2,5 giờ. Tây Ban Nha cũng đang xem xét chính sách tương tự.

Tuy nhiên, chưa có phương tiện nào có thể thay thế các chuyến bay đi đến đảo hoặc vượt biển, đây chính là thị trường đầy triển vọng cho máy bay điện.

Startup Vaeridion ở Đức đang nỗ lực phát triển một mẫu máy bay điện chở được 9 hành khách và hướng tới việc hoàn tất giấy phép khai thác vào năm 2030. Công ty này đã nhận được đơn đặt hàng 100 máy từ các hãng hàng không cũng như nhà khai thác.

Vaeridion ước tính rằng chi phí hoạt động cho mỗi hành khách chỉ khoảng 0,5 euro mỗi km, tương đương với giá vé tàu hạng nhất. Giá vé thực tế sẽ còn phụ thuộc vào các khoản phí sân bay và chính sách của từng hãng hàng không.

Tuy nhiên, với sức chứa nhỏ, những chiếc máy bay điện đầu tiên sẽ khó có thể cạnh tranh với máy bay phản lực thương mại. Chúng có thể được sử dụng chủ yếu cho các tuyến bay giữa những vùng nông thôn hoặc những khu vực mà mạng lưới hàng không truyền thống chưa phục vụ.

Cuộc Thi Đua Phát Triển Máy Bay Điện

Vấn đề trọng lượng pin luôn là trở ngại lớn nhất trong ngành hàng không điện. Mặc dù đã có nhiều cải tiến trong động cơ điện, pin và thiết kế máy bay, nhưng mật độ năng lượng của pin vẫn là yếu tố quyết định kích thước, trọng lượng và tầm hoạt động của máy bay điện thuần túy.

Mặc dù một số hãng hàng không khổng lồ đang chậm lại trong việc phát triển công nghệ này, như Airbus mới đây đã hoãn việc phát triển máy bay không phát thải, nhưng nhiều công ty châu Âu vẫn đang nỗ lực nghiên cứu.

Với quy định khí hậu ngày càng nghiêm ngặt, mạng lưới sân bay nhỏ dày đặc và nhiều đường bay ngắn, châu Âu được xem như môi trường lý tưởng cho việc thử nghiệm công nghệ máy bay điện.

Công ty Elysian Aircraft của Hà Lan, kết hợp với KLM, hiện đang phát triển một mẫu máy bay hoàn toàn chạy bằng điện có khả năng chở 90 hành khách với tầm bay lên đến 1.000 km, dự kiến sẽ đưa vào hoạt động vào năm 2035.

Công ty Aura Aero của Pháp lại chọn hướng phát triển khác với mẫu máy bay hybrid-điện chở 19 hành khách và tầm bay lên đến 1.500 km. Startup này dự định sẽ xin cấp chứng nhận vào cuối năm 2029 và sau đó phát triển các phiên bản lớn hơn với sức chứa từ 40 đến 90 người.

“Mô hình hybrid không chỉ giúp tăng cường tầm bay mà còn giảm phát thải đến 80% và có khả năng dễ dàng sử dụng nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) thay vì nhiên liệu phản lực thông thường,” Antoine Toulemont, cố vấn vấn đề châu Âu tại Aura Aero, cho biết.

Ông cũng nhấn mạnh rằng, với giá nhiên liệu hiện tại, công nghệ này có khả năng giảm 50% chi phí vận hành cho các hãng hàng không.

Máy Bay Điện: Thực Sự Xanh Hay Chỉ Là Mơ?

Nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) được kỳ vọng sẽ có vai trò quan trọng trong việc giảm phát thải của các chuyến bay đường dài. Tuy nhiên, nguồn cung SAF vẫn đang còn rất hạn chế và có nhiều chuyên gia đang đặt câu hỏi về tính bền vững thực sự của nó.

Do đó, việc điện khí hóa trực tiếp được coi là một lựa chọn khả thi hơn, nhất là cho các chuyến bay ngắn.

Dù không tiêu thụ nhiên liệu khi hoạt động, máy bay điện vẫn không hoàn toàn không phát thải. Ảnh hưởng đến khí hậu của chúng phụ thuộc vào nguồn năng lượng sử dụng để sạc pin, cũng như lượng khí thải phát sinh trong quá trình sản xuất pin và các bộ phận máy bay.

“Máy bay điện sẽ đóng vai trò thiết yếu trong hệ thống giao thông carbon thấp, đặc biệt là trên các tuyến khó thay thế như London – Dublin,” Anna Hughes, giám đốc tổ chức Flight Free UK, nhấn mạnh. “Tuy nhiên, chúng ta cần đi sâu vào thực tế rằng loại hình này chỉ thực sự không phát thải carbon khi được cấp điện từ nguồn năng lượng tái tạo.”

Bà Hughes cũng cho rằng điện khí hóa hàng không cần phải được xem xét trong bối cảnh tổng thể về nhu cầu năng lượng. Khi nhu cầu điện ngày càng tăng, các hoạt động không cần thiết như hàng không không nên được ưu tiên hơn so với việc sưởi ấm nhà ở hay sản xuất thực phẩm.

Bà cũng lưu ý rằng giảm phát thải trong giao thông cần phải bắt đầu từ việc giảm nhu cầu đi lại, đầu tư mạnh vào hệ thống đường sắt, sau đó mới tính đến việc điện khí hóa các chuyến bay còn cần thiết.

Vào tháng 7, Ủy ban châu Âu đã đề xuất việc mở rộng nguồn quỹ cho quá trình giảm phát thải trong ngành hàng không, bao gồm cả việc hỗ trợ phát triển máy bay điện bên cạnh SAF và các loại máy bay sử dụng hydro.