Vào ngày 15/6/2026, tổ máy số 5 tại Nhà máy điện hạt nhân Ninh Đức đạt một mốc thi công quan trọng khi một mái vòm thép được đưa lên vị trí trên đỉnh tòa nhà lò phản ứng. Mái vòm có đường kính khoảng 45 m và nặng hơn 270 tấn; toàn bộ thao tác nâng—xoay—định vị hoàn tất trong chưa đầy ba giờ, với khe hở cuối cùng giữa cấu kiện và kết cấu đón chỉ 6 mm.

Vấn đề đặt ra: tại sao công việc này khó đến vậy?

Một tấm thép bán cầu lớn, khi đã tổ hợp gần như hoàn chỉnh ở mặt đất, trở thành một thử thách về cơ học và điều khiển khi phải di chuyển lên độ cao tương đương gần 20 tầng. Khối lượng 270 tấn và kích thước 45 m khiến mọi sai lệch nhỏ đều có thể dẫn tới không khớp với kết cấu đón. Do đó, ngoài lực nâng, quá trình còn đòi hỏi điều chỉnh góc quay, vị trí ngang và chiều cao cực kỳ chính xác.

Phương án thi công và thiết bị được sử dụng

Nhóm thi công không lắp ghép trên cao từng phần nhỏ mà tổ hợp mái vòm gần hoàn chỉnh ở mặt đất, rồi dùng hệ cần cẩu bánh xích cỡ lớn để đưa cả bộ lên cao. Trong thao tác này, cần cẩu vừa nâng theo phương thẳng đứng, vừa cho phép xoay và di chuyển nhẹ nhằm đưa khối vòm vào vị trí thiết kế trên đỉnh tòa nhà lò phản ứng.

Quy trình nâng tương tác phức tạp giữa hệ khung kết cấu, các điểm neo nâng, và hệ thống cần cẩu. Trong suốt thao tác, các điều kiện môi trường như tốc độ gió và nhiệt độ cùng trạng thái thiết bị được giám sát liên tục để đảm bảo toàn bộ hoạt động nằm trong giới hạn an toàn cho phép.

Độ chính xác: làm sao đạt khe hở chỉ 6 mm với khối lượng khổng lồ?

Với một cấu kiện đường kính 45 m, khe hở 6 mm tương đương tỉ lệ sai lệch cực nhỏ. Để đạt được điều này, đội ngũ vận hành phải điều chỉnh liên tục chiều cao và hướng nâng của cần cẩu, đồng thời phối hợp chính xác giữa các điểm neo và các thiết bị phụ trợ. CGN cho biết, cấu kiện khớp với vị trí thiết kế ngay trong lần thử đầu tiên, và toàn bộ thao tác kết thúc lúc 8h02 sáng cùng ngày sau 2 giờ 45 phút thực hiện.

Chuẩn bị trước khi nâng: mô phỏng và phân tích rủi ro

Trước ngày nâng, đội dự án thực hiện mô phỏng ba chiều, phân tích phương án nâng hạ và xác định trình tự di chuyển của cấu kiện. Những bước này nhằm sắp xếp thứ tự thao tác, lường trước những tình huống bất lợi và giảm thiểu rủi ro khi cấu kiện ở trên không—khi mọi điều chỉnh đều tốn thời gian và chi phí cao.

Ý nghĩa kỹ thuật và tiến độ của dự án

Mặc dù việc lắp mái vòm không đồng nghĩa tổ máy đã hoàn thiện, đây là một cột mốc quan trọng cho thấy dự án chuyển sang giai đoạn lắp đặt thiết bị chính và hệ thống phụ trợ trước khi tiến tới thử nghiệm và vận hành. Sau sự kiện này, tiến độ được đẩy nhanh: ngày 18/8/2026 công việc lắp đặt hệ thống đảo điều khiển thông thường và các hệ thống phụ trợ cho Tổ máy số 5 và 6 chính thức bắt đầu.

Ngữ cảnh dự án Ninh Đức: lịch sử và công suất

Tổ máy số 5 thuộc giai đoạn 2 của Nhà máy điện hạt nhân Ninh Đức và sử dụng công nghệ lò phản ứng Hualong One (HPR1000). Giai đoạn 2 bao gồm hai tổ máy (số 5 và 6) được Hội đồng Nhà nước Trung Quốc phê duyệt ngày 31/7/2023. Bê tông đầu tiên cho khu vực hạt nhân của Tổ máy số 5 được đổ ngày 28/7/2024, khởi đầu cho quá trình xây dựng chính thức.

Tổ máy số 5 được thiết kế với công suất 1.200 MW và được dự kiến vận hành vào năm 2029, trong khi tổ máy số 6 dự kiến đi vào hoạt động năm 2030. Trước đó, khu phức hợp đã có bốn tổ máy CPR-1000 thương mại, hoạt động từ 2013 đến 2016.

Sản lượng và đóng góp lưới điện

Theo thông tin do CGN công bố, tính đến cuối tháng 3/2026, bốn tổ máy giai đoạn đầu đã sản xuất hơn 347 tỷ kWh điện. Mỗi tổ máy Hualong One mới dự kiến sản xuất hơn 9 tỷ kWh mỗi năm—con số được CGN nêu—tương đương nhu cầu điện cho hoạt động sinh hoạt và sản xuất của khoảng 1 triệu người cho mỗi tổ máy.

Những bước tiếp theo sau khi lắp mái vòm

Sau khi mái vòm được cố định, các hạng mục tiếp theo là lắp đặt thiết bị chính, đường ống, hệ thống điện, sau đó là các giai đoạn thử nghiệm và vận hành thử trước khi phát điện thương mại. Các công đoạn này đòi hỏi kiểm định, hoàn thiện các hệ thống an toàn và nhiều phép thử nghiệm nghiêm ngặt để đảm bảo tổ máy hoạt động đúng thiết kế.

Những điểm cần lưu ý khi đánh giá sự kiện này

• Đây là cột mốc thi công kỹ thuật, không phải dấu hiệu tổ máy đã hoàn thành hoạt động thử nghiệm hay phát điện.
• Độ chính xác trong thao tác là yếu tố quyết định để tránh phải tháo dỡ hoặc sửa chữa tốn kém sau khi lắp đặt.
• Các bước tiếp theo gồm lắp đặt thiết bị chính và hệ thống phụ trợ, sau đó là thử nghiệm toàn hệ thống trước khi vận hành thương mại.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Mái vòm này có vai trò gì trong lò phản ứng?

Mái vòm là một rào cản an toàn quan trọng của tòa nhà lò phản ứng: nó giúp đảm bảo tính toàn vẹn kết cấu, độ kín và khả năng ngăn chặn vật liệu phóng xạ trong khu vực thiết kế.

Tại sao phải tổ hợp mái vòm ở mặt đất trước khi nâng?

Tổ hợp ở mặt đất cho phép kiểm tra, hiệu chỉnh và ghép nối các chi tiết thuận tiện hơn. Sau khi hoàn thiện và kiểm tra, toàn bộ khối sẽ được nâng lên để giảm thiểu thao tác trên cao, hạn chế rủi ro và tăng tốc độ thi công.

Thời gian hoàn thành thao tác lắp mái vòm là bao lâu?

Theo thông báo, toàn bộ quá trình nâng, xoay và định vị mái vòm kết thúc sau 2 giờ 45 phút, và khớp với vị trí thiết kế ngay trong lần thử đầu tiên.

Kết luận — điều cần nhớ

Sự kiện lắp mái vòm tại tổ máy số 5 Ninh Đức là minh chứng cho khả năng điều hành và kỹ thuật trong các hạng mục thi công hạng nặng. Độ chính xác cao trong việc định vị một cấu kiện 45 m, nặng hơn 270 tấn, với khe hở chỉ 6 mm cho thấy mức độ chuẩn bị và kiểm soát rủi ro kỹ thuật của dự án. Dù vậy, đây là một bước trong chuỗi nhiều công đoạn trước khi tổ máy có thể đi vào vận hành thương mại.