Lunavity: Ba lô 16 rotor hỗ trợ nhảy và ý tưởng làm nhẹ cơ thể

Một thiết bị đeo do nhóm nghiên cứu của giáo sư Jun Rekimoto tại Đại học Tokyo phát triển đặt ra một hướng tiếp cận khác với các ý tưởng bay cá nhân: thay vì khiến người dùng «bay», nó làm giảm phần tải trọng mà đôi chân phải chống lại khi bật nhảy. Thiết kế mang tên Lunavity dùng nhiều rotor gắn ở sau lưng để tạo lực nâng bổ trợ, đem lại cảm giác như hoạt động trong môi trường trọng lực thấp mà không tước mất vai trò điều khiển của cơ thể.

Tư duy thiết kế: hỗ trợ chuyển động chứ không phải thay thế

Khác với jetpack hay drone cá nhân vốn tìm cách đưa người dùng lên không trung bằng các động cơ lớn, Lunavity hướng tới việc khuếch đại chuyển động tự nhiên. Người đeo vẫn phải tự bật nhảy và tự cân bằng; hệ thống chỉ can thiệp vào khoảnh khắc cần lực nâng để giảm nhẹ phần trọng lượng mà chân phải gánh chịu. Kết quả là cú bật có thể cao hơn và thời gian treo người ngắn trên không kéo dài hơn so với khi không có trợ lực.

Ý tưởng cốt lõi ở đây là thay đổi cảm nhận lực tác động lên cơ thể chứ không thay đổi bản chất trường trọng lực. Với cách tiếp cận này, nhóm tác giả muốn duy trì trải nghiệm vận động, vẫn để người dùng chủ động điều khiển động tác và cảm giác cân bằng, trong khi thiết bị đóng vai trò như một «trợ lực» bổ sung.

Cấu tạo cơ bản và nguyên lý hoạt động

Phiên bản trình diễn của Lunavity sử dụng 16 rotor tập trung ở phía sau. Theo các thông tin ghi nhận tại thời điểm thử nghiệm, mỗi rotor có khả năng tạo ra lực đẩy tương đối lớn (thông tin kỹ thuật chi tiết do nhóm công bố qua các báo cáo và được tạp chí PC Watch dẫn lại). Khi hệ thống kích hoạt đồng bộ cùng với hành động bật nhảy của người dùng, luồng lực từ các rotor góp phần triệt tiêu một phần sức nặng cơ thể theo hướng thẳng đứng lên trên.

Ở mức vận hành, điều quan trọng là thiết bị không tự động «nhấc» người lên hay kiểm soát vị trí trong không trung. Thay vào đó, rotor chỉ bổ sung lực theo hướng mong muốn vào thời điểm phù hợp để giảm trọng lượng cảm nhận, tương tự như việc có thêm một lực đẩy giúp bạn bật cao hơn mà vẫn phải tự đưa thân hình điều chỉnh tư thế và hạ xuống.

Kết quả thử nghiệm và thông số đáng chú ý

Theo mô tả từ các buổi trình diễn, thiết bị đã hướng tới mục tiêu giảm cảm nhận trọng lực của người dùng vào khoảng 20–25% chứ không cố gắng tạo ra trạng thái không trọng lực. Con số này là mức giảm cảm nhận, tức là phần tải trọng chân phải chịu trong cú bật bị bù đắp bởi lực đẩy của rotor, chứ không phải là thay đổi trọng lực thực tế của hành tinh.

Trong các thử nghiệm ban đầu, con số lực đẩy dành cho mỗi rotor được báo cáo xấp xỉ khả năng nâng tương đương vài kilogram. Khi cộng dồn lực của 16 rotor, tổng lực lý thuyết trở nên đáng kể và đủ để tác động lên cảm giác nhảy của người mặc. Tuy nhiên, khoảng giảm 20–25% vẫn cho thấy Lunavity hoạt động như một thiết bị bổ trợ, không phải một phương tiện bay hoàn chỉnh.

Ưu thế của phương pháp «bù lực một phần»

Phương pháp bù một phần trọng lượng mang lại vài lợi thế thực tế. Thứ nhất, vì vẫn giữ cơ chế vận động tự nhiên, người dùng duy trì kết nối cảm giác với hành động của mình — điều quan trọng trong các hoạt động thể thao hoặc khi cần phản xạ nhanh. Thứ hai, so với hệ thống đưa cả thân người lên không trung, thiết bị có thể được thiết kế nhỏ gọn hơn vì không cần tạo ra toàn bộ lực nâng để treo cả cơ thể.

Ngoài ra, cách tiếp cận này có thể dễ tiếp nhận hơn về mặt an toàn: khi rotor chỉ hỗ trợ chứ không chi phối hoàn toàn chuyển động, rủi ro do mất kiểm soát vị trí trong không khí sẽ giảm. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa Lunavity không cần các biện pháp an toàn, mà chỉ là rủi ro có tính chất khác so với các hệ thống bay toàn phần.

Ranh giới giữa mô phỏng trọng lực thấp và «bay»

Một nguồn nhầm lẫn phổ biến khi bàn về thiết bị như Lunavity là hiểu rằng nó tạo ra trạng thái không trọng lực; thực tế không phải vậy. Những cánh quạt đưa thêm lực theo hướng lên để giảm bớt phần trọng lượng mà cơ thể cảm nhận—kết quả là cảm giác nhẹ hơn khi bật nhảy—nhưng lực hấp dẫn của Trái đất vẫn hiện hữu.

Vì vậy, trải nghiệm mà Lunavity mang lại giống với hoạt động trong môi trường có trọng lực nhẹ hơn chứ không phải là bay tự do. Sự khác biệt này quan trọng khi đánh giá ứng dụng thực tế và thiết kế các kịch bản sử dụng an toàn.

Những ứng dụng khả thi và giới hạn hiện tại

Ý tưởng sử dụng thiết bị trợ lực dạng này có thể mở ra nhiều kịch bản: hỗ trợ nhảy cao trong tập luyện thể thao, giúp di chuyển trên địa hình gồ ghề bằng cách giảm tải chân, hoặc dùng trong các trải nghiệm mô phỏng môi trường ngoài Trái đất. Tuy nhiên, Lunavity hiện là một dự án nghiên cứu — mục tiêu là thí nghiệm nguyên lý, chứ chưa phải sản phẩm thương mại để sử dụng hằng ngày.

Giới hạn thực tế bao gồm: mức lực nâng chưa đủ để thay thế nhu cầu cơ bản của các hoạt động bay, yêu cầu an toàn khi vận hành rotor gần thân người, và cần kiểm chứng lâu dài về độ bền, pin, tiếng ồn, cũng như cách tích hợp với các hệ thống hỗ trợ khác. Ngoài ra, để chuyển từ nguyên mẫu phòng thí nghiệm sang sản phẩm tiêu dùng còn cần nhiều bước về tiêu chuẩn hóa và thử nghiệm an toàn.

Các vấn đề an toàn và trải nghiệm người dùng cần cân nhắc

Khi thiết bị can thiệp vào lực tác động lên cơ thể, cần xem xét yếu tố phản hồi cảm giác: người dùng vẫn phải tự cân bằng, nên việc phối hợp thời điểm kích hoạt rotor và động tác cơ thể là then chốt. Nếu đồng bộ kém, thiết bị có thể gây cảm giác lạ, mất thăng bằng hoặc tạo lực kéo không mong muốn.

Thêm vào đó, vận hành một hệ thống gồm nhiều rotor gần lưng đòi hỏi biện pháp che chắn, chống va chạm và cơ chế ngắt an toàn trong trường hợp trục trặc. Các thử nghiệm ban đầu tập trung vào minh chứng nguyên lý; để đưa ra sản phẩm ứng dụng rộng rãi, nhóm phát triển cần làm rõ mọi tiêu chí an toàn và trải nghiệm người dùng.

Kết luận: một hướng tiếp cận mới cho tương tác người–máy

Lunavity minh họa một cách tiếp cận khác trong lĩnh vực hỗ trợ vận động: dùng máy móc để bổ trợ điểm yếu cơ học tạm thời của cơ thể thay vì thay thế hoàn toàn khả năng vận động. Nhóm nghiên cứu tại Đại học Tokyo đã chứng minh ý tưởng bằng nguyên mẫu với 16 rotor, nhắm tới việc tạo cảm giác giảm 20–25% trọng lực cảm nhận khi bật nhảy, và đồng thời giữ cho người dùng chủ động kiểm soát cơ thể.

Dù còn nhiều thách thức trước khi có thể thương mại hóa — từ an toàn, độ tin cậy đến trải nghiệm thực tế — Lunavity đặt ra câu hỏi thú vị về cách chúng ta có thể kết hợp trợ lực cơ khí để mở rộng biên độ vận động con người. Tương lai của các thiết bị đeo trợ lực có thể không phải là làm cho con người «bay», mà là giúp họ di chuyển theo những cách mới, an toàn và hợp lý hơn.

Vũ Hoàng

Nói đến thiết bị di động phục vụ học tập và trải nghiệm màn hình, bạn có thể tìm hiểu thêm qua bài viết về đánh giá Honor Pad 20 dành cho học tập và sáng tạo để biết cách tablet 12,1 inch tối ưu cho học sinh, thời lượng pin và tính năng hỗ trợ AI.

Nếu quan tâm đến xu hướng chip và pin lớn trong thiết bị di động, đừng bỏ qua phần phân tích góc nhìn về Dimensity 8600 và làn sóng điện thoại pin khủng để hiểu những chuyển động trong ngành chip và thiết kế pin hiện nay.

Với nhu cầu tìm kiếm tablet có pin lớn và màn hình chất lượng, bài đánh giá POCO Pad M1 pin 12.000mAh cho người cần pin trâu sẽ hữu ích nếu bạn muốn biết chiếc tablet 12,1″ này phù hợp với ai và có những điểm mạnh, hạn chế nào.