Apple tự phát triển mô hình AI dành cho thị trường Trung Quốc: bước đi chiến lược

Apple vừa thực hiện một thay đổi đáng chú ý trong cách hãng triển khai trí tuệ nhân tạo tại Trung Quốc: thay vì hoàn toàn dựa vào mô hình của đối tác địa phương, công ty đã tự huấn luyện một mô hình ngôn ngữ lớn dành riêng cho thị trường này, với sự hỗ trợ kỹ thuật từ Alibaba, theo thông tin do Reuters dẫn nguồn ngày 14/8. Đây là lần đầu Apple chủ động phát triển AI cho một thị trường ngoài Mỹ, và động thái này cho thấy hãng muốn tăng quyền kiểm soát với trải nghiệm trên thiết bị tại khu vực quan trọng thứ hai thế giới.

Nền tảng cho quyết định: hai đường đi song song

Chiến lược được mô tả là vận hành theo hai trục: Apple vẫn tích hợp model Qwen của Alibaba vào những tính năng như Siri và Writing Tools, đồng thời triển khai mô hình nội bộ do Apple huấn luyện để chạy song song. Cách làm kép này giúp Apple có nhiều lựa chọn kỹ thuật hơn và kiểm soát tốt hơn đối với hành vi AI trên thiết bị khi cần.

Ai tham gia và quá trình chuyển đổi đối tác

Quan hệ hợp tác giữa Apple và Alibaba trong mảng AI bắt đầu được công bố từ tháng 2/2025, khi Chủ tịch Alibaba Joe Tsai thông báo tại một hội nghị ở Dubai. Trước đó Baidu từng là đối tác chính, nhưng sau đó Alibaba thay thế Baidu sau khi Apple đánh giá mô hình của Baidu chưa đáp ứng yêu cầu; Baidu tiếp tục đóng vai trò hỗ trợ.

Phê duyệt và khung pháp lý

Việc Apple được phép đưa mô hình nội bộ vào Trung Quốc không diễn ra trong một sớm một chiều. Quá trình cấp phép kéo dài gần 22 tháng kể từ khi Apple Intelligence ra mắt toàn cầu vào tháng 10/2024. Ngày 15/7, Cục Quản lý Không gian mạng Trung Quốc (CAC) đã chính thức đăng ký Apple Intelligence, xếp dịch vụ này cùng với sáu nền tảng khác gồm Huawei, Xiaomi, OPPO, vivo, Samsung và ZTE trong danh sách 7 dịch vụ AI tạo sinh trên thiết bị được duyệt. CAC không công bố thời điểm ra mắt cụ thể; đáng chú ý, Apple là thương hiệu nước ngoài duy nhất trong danh sách đó.

Dấu hiệu thử nghiệm và thông tin rò rỉ

Trước khi thông tin mô hình do Apple huấn luyện được Reuters nêu, hãng từng đăng một hướng dẫn tiếng Trung trên trang hỗ trợ vào ngày 8/8, mô tả cách kết nối Qwen với Siri và Writing Tools trên máy Mac, yêu cầu macOS 26.6 trở lên và đăng nhập tài khoản Qwen. Hướng dẫn này sau đó biến mất sau một ngày, và một nhà phân tích được Global Times dẫn lời cho rằng hành động gỡ trang có thể phản ánh điều chỉnh kỹ thuật trong quá trình phê duyệt chứ không nhất thiết là thay đổi chính sách.

Bối cảnh thị trường ảnh hưởng ra sao?

Động thái của Apple diễn ra trong bối cảnh thị trường smartphone Trung Quốc đang chịu áp lực: thị trường giảm liên tiếp trong năm quý, với quý 2/2026 ghi nhận mức giảm 4,3% so với cùng kỳ, nguyên nhân chính được nêu là chi phí linh kiện tăng. Trong nhóm top 5, chỉ Huawei và Apple vẫn ghi nhận tăng trưởng — lần lượt khoảng 20% và 25% — phần lớn nhờ giữ được độ ổn định về giá, khác biệt với nhiều đối thủ phải điều chỉnh tăng giá bán.

Về doanh thu tại khu vực, Apple đạt 20,5 tỷ USD trong quý 2 cho Đại Trung Hoa, tăng 28% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, khi bàn về tính năng AI tích hợp sâu, Huawei vẫn được đánh giá dẫn đầu nhờ hệ sinh thái nội địa vốn đã triển khai rộng các giải pháp liên quan tới AI trên thiết bị.

Tác động ngắn hạn lên cổ phiếu và kỳ vọng ra mắt

Trên thị trường chứng khoán, phản ứng ban đầu khá thận trọng: cổ phiếu Apple và Alibaba chỉ tăng nhẹ vào phiên 14/8, điều này cho thấy giới đầu tư nhìn nhận đây là bước đi chiến lược dài hạn hơn là nguồn tạo cú hích lợi nhuận ngay lập tức. Tính tới thời điểm các thông tin được công bố, cả Apple lẫn Alibaba đều chưa đưa ra bình luận chính thức.

Theo các nguồn tin, Apple Intelligence có thể được triển khai tại Trung Quốc trong vài tháng tới; thời điểm ra mắt nhiều khả năng trùng với chu kỳ ra mắt iPhone 18 vào tháng 9/2026.

Những câu hỏi còn bỏ ngỏ

Một số điểm vẫn chưa rõ ràng và phụ thuộc vào quyết định triển khai kỹ thuật và chính sách: mức độ tích hợp giữa mô hình do Apple huấn luyện và Qwen khi chạy song song sẽ như thế nào, cách Apple cân bằng quyền riêng tư và tuân thủ quy định địa phương, cũng như cách những tính năng mới được phân phối tới người dùng cuối. Những vấn đề này sẽ sáng tỏ hơn khi Apple công bố thông tin chính thức hoặc khi bản phát hành tại Trung Quốc chính thức diễn ra.

Ý nghĩa dài hạn cho cuộc cạnh tranh AI trên smartphone

Bước đi của Apple cho thấy cuộc đua AI trên di động không chỉ là cuộc chạy đua về thuật toán mà còn liên quan tới chiến lược quan hệ đối tác và tuân thủ địa phương. Việc vừa duy trì liên kết với một đối tác trong nước vừa phát triển năng lực nội bộ có thể giúp Apple linh hoạt hơn khi cần thích ứng với yêu cầu pháp lý và kỳ vọng người dùng tại Trung Quốc. Với Huawei đang dẫn về hệ sinh thái AI nội địa, Apple rõ ràng đang tìm cách thu hẹp khoảng cách này thông qua cả hợp tác và phát triển riêng.

Kết luận

Apple đang thử nghiệm một mô hình tiếp cận hybrid: tận dụng lợi thế đối tác địa phương đồng thời thiết lập năng lực độc lập. Quyết định này phản ánh nỗ lực của hãng trong việc cân bằng giữa kiểm soát trải nghiệm người dùng, tuân thủ quy định và cạnh tranh kỹ thuật tại một thị trường đầy thách thức như Trung Quốc. Người tiêu dùng, nhà phát triển và chuỗi cung ứng đều sẽ cần theo dõi chặt chẽ giai đoạn thử nghiệm và thời điểm ra mắt chính thức để đánh giá tác động thực tế.

Các câu hỏi thường gặp (FAQ)

Apple có phải là công ty nước ngoài duy nhất được CAC chấp thuận?
Theo thông tin có sẵn, Apple là thương hiệu nước ngoài duy nhất nằm trong danh sách bảy dịch vụ AI tạo sinh trên thiết bị do CAC đăng ký ngày 15/7.

Apple và Alibaba hợp tác bắt đầu từ khi nào?
Quan hệ về AI giữa hai bên được công bố vào tháng 2/2025 khi Chủ tịch Alibaba thông báo hợp tác tại một sự kiện ở Dubai.

Apple Intelligence sẽ ra mắt tại Trung Quốc khi nào?
Các nguồn tin cho biết dự kiến ra mắt trong vài tháng tới, và thời điểm nhiều khả năng trùng với đợt giới thiệu iPhone 18 vào tháng 9/2026.

Để mở rộng góc nhìn về các lựa chọn smartphone còn lại trên thị trường, bạn có thể đọc phân tích về riêng một flagship vẫn giữ jack tai nghe và nhấn mạnh trải nghiệm âm thanh: Sony Xperia 1 VIII dành cho người cần jack 3.5mm.

Nếu bạn quan tâm đến điện thoại đổi lấy pin khủng nhưng hy sinh một số thành phần phần cứng, bài viết phân tích pin và hiệu năng của model đó sẽ hữu ích: Đánh giá pin 7.500mAh và hiệu năng Redmi 17 4G.

Với những ai muốn hiểu ảnh hưởng của chi phí linh kiện lên chuỗi cung ứng màn hình, bài viết về chiến lược dự trữ tấm nền OLED của Apple mang đến cái nhìn chuyên sâu: Apple tăng dự trữ tấm nền OLED để giảm chi phí.